Türkiye ve İtalya’dan ortak bildiri: İşbirliği daha da ilerleyecek

Türkiye ve İtalya’dan ortak bildiri: İşbirliği daha da ilerleyecek

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin Türkiye-İtalya İş Forumu’ndaki ortak basın toplantısının akabinde “Türkiye-İtalya 4. Hükümetlerarası Doruğu Ortak Bildirisi” açıklandı.
Cumhurbaşkanlığı Bağlantı Başkanlığının toplumsal medya hesabından yayımlanan bildiride, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve İtalya Başbakanı Meloni’nin bugün Roma’da düzenlenen Türkiye-İtalya 4. Hükümetlerarası Tepesi’ne eş başkanlık ettikleri belirtildi.

Zirveye, Türkiye’den Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ulusal Savunma Bakanı Yaşar Güler, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak’ın katıldığı tabir edildi.

İtalya tarafında ise İçişleri Bakanı Matteo Piantedosi, Ekonomi ve Maliye Bakanı Giancarlo Giorgetti, İşletmeler ve Made in Italy Bakanı Adolfo Urso, Kültür Bakanı Alessandro Giuli, Spor ve Gençlik Bakanı Andrea Abodi ve Engelliler Bakanı Alessandra Locatelli’nin yer aldığı belirtildi.Bildiride, şunlar söz edildi:

“NATO müttefikleri ve G20 ortakları olarak Türkiye ve İtalya, bölgesel ve milletlerarası hususlarda yakın işbirliği ve eş güdümlerini sürdürmeye devam edecektir. Türkiye ve İtalya, Avrupa ve ötesinde milletlerarası barış ve istikrara değerli katkılarda bulunmaktadır. Her seviyede sistemli istişareler yoluyla işbirliklerini geliştirmeyi hedeflemektedirler. Tepe, Ukrayna- Rusya Savaşı, Avrupa güvenlik mimarisi ve milletlerarası ticarete ait ortaya çıkan tartışmalar, Gazze’deki vahim durum, dengeli mukabele ve tesirli işbirliği gerektiren sistemsiz göç ve iklim değişikliği üzere süregelen sınamalarla bölgesel ve global ölçekte kıymetli gelişmelerin meydana geldiği bir periyotta toplanmıştır. Taraflar, Hükümetlerarası Tepe’nin sistemli olarak tertip edilmesi ve beşinci doruğun Türkiye’de toplanması konusundaki mutabakatlarını yinelemişlerdir. Türkiye’nin tüm Avrupa kıtasının istikrarı ve refahına yaptığı katkıları kabul eden taraflar, Türkiye’nin aday ülke statüsünü de göz önünde bulundurarak, AB ile Türkiye ortasındaki ilgilerin geliştirilmesinin kıymetini vurgulamışlardır.”

Tarafların bu doğrultuda, Türkiye-AB Vize Serbestisi Diyaloğu’nun hızlandırılması, göç konusundaki işbirliğinin yenilenmesi ve terörle uğraş işbirliğinin güçlendirilmesi üzere kilit alanlarda somut sonuçlar elde edilmesine yönelik uğraşlarını koordine etme konusunda mutabık kaldığı belirtildi.
Tarafların ayrıyeten, her iki taraf için potansiyel yararlar sağlayacak olan Türkiye-AB Gümrük Birliği’nin güncellenmesine duyulan acil muhtaçlığı vurguladığı bildirildi.

EKONOMİ, TİCARET VE SANAYİ

Tarafların, iktisat ve ticaret konusunda işbirliğini artırma ve bu alanlarda gelişmenin güçlendirilmesini amaçlayan yeni yaklaşımları belirleme ve uygulama konusundaki kararlılıklarının vurgulandığı bildiride, şu değerlendirmelere yer verildi:

“Taraflar, 2024 yılında ikili ticaret hacminin, 30 milyar dolar olan ortak amaçlarını aşmış olmasını memnuniyetle karşılamışlardır. Derinleşen ikili ticari ve ekonomik münasebetleri göz önünde bulundurarak, 40 milyar dolar ticaret hacmine ulaşmaya yönelik yeni bir orta vadeli amaç belirlemişlerdir. Taraflar, bu yeni amaca ulaşmak için birlikte çalışmaya ve bu doğrultuda Üçüncü Ortak İktisat ve Ticaret Komitesi (JETCO) Toplantısı’nı 2025’in dördüncü çeyreğinde Türkiye’de düzenlemeye karar vermişlerdir.
Taraflar ayrıyeten, bugünkü tepe marjında iş forumunun düzenlenmesini memnuniyetle karşılamışlardır. Taraflar, iki ülke ortasındaki direkt yatırımların ekonomik ilgilerin kıymetli bir boyutunu oluşturduğuna inanmaktadır. Bu nedenle, direkt yatırımların düzeyini artırmak hedefiyle, sanayi işbirliği, karşılıklı mutabık kalınan koşullara dayalı teknoloji transferinin teşvik edilmesi ve kilit teknolojilerin endüstride kullanılmasının desteklenmesi yollarıyla da Türk ve İtalyan yatırımcıları daha fazla teşvik etmeye karar vermişlerdir. Taraflar ayrıyeten, dijital teknolojiler, yapay zeka ve siber güvenlik alanlarında işbirliğini ilerletme isteklerini söz etmişlerdir.”

ULAŞTIRMA

Tarafların, ulaştırma koridorlarının hem global tedarik zincirlerinin sürdürülmesinde hem de toplumsal ve ekonomik kalkınmaya katkı sağlamadaki hayati rolünü kabul ettiği belirtildi.

Türkiye ve İtalya’nın, denizcilik alanındaki mevcut ilgilerden duydukları memnuniyeti tabir ettikleri vurgulanan bildiride, “Taraflar, son Kara Ulaştırması Karma Kurul toplantısının ulaştığı sonuçları tasdik etmişlerdir. Taraflar, iki ülke ortasındaki sivil havacılık bağlarının daha da güçlendirilmesi konusunda mutabakata varmışlardır.” denildi.
Bildiride, şunlar söz edildi:
“Son NATO doruklarında alınan kararlar ve stratejik konsept çerçevesinde taraflar, başta terörle uğraş olmak üzere özellikle İttifak’ın güney kanadından kaynaklanan tehditler ve çok istikametli sınamalar üzere bahislerde 360 derecelik yaklaşım temelinde işbirliklerini güçlendirmeye yönelik kararlılıklarını vurgulamışlardır. Taraflar, NATO-AB Stratejik Ortaklığı’nı mutabık kalındığı biçimde geliştirme isteklerini ve AB dışındaki müttefiklerin, bu iştirakin geliştirilmesi için AB’nin savunma uğraşlarına olası tam iştirakinin değerini yine teyit etmiştir.”
Türk ve İtalyan savunma endüstrisi şirketlerinin son yıllarda muvaffakiyetle tamamlanan ortak projelerine ve bu işbirliğini ilerletme tarafındaki siyasi iradeye atıfta bulunan tarafların, savunma endüstrisinin hem mevcut hem de gelecekteki bağlantılar açısından kilit bir rol oynadığını ve bu nedenle bu bölümdeki diyalog ile işbirliğini güçlendirmeye devam edeceklerini kabul ettikleri belirtildi.
Bu anlayış doğrultusunda tarafların, 2025 yılında 14. Savunma Sanayii İşbirliği Toplantısı’nı düzenlemeye ve ikili savunma bağlantılarının düzeyini müttefiklere örnek teşkil edecek formda yükseltmek hedefiyle karşılıklı üst seviye ziyaretler ile teknik toplantılar gerçekleştirmeye karar verdikleri bildirildi.
Tarafların ayrıyeten, NATO bünyesinde savunma sanayi işbirliğini geliştirme ve daha güçlü bir Avrupa savunma endüstrisine yönelik ortak gayretleri destekleme istikametindeki taahhütlerini yineledikleri aktarıldı.

GÜVENLİK

Sınır aşan örgütlü hatalarla gayrette tarafların, ikili işbirliğinde kazanılan ivmeyi memnuniyetle karşıladığı ve bilhassa örgütlü cürümler ile terörizmin finansmanı ortasındaki kontağın ele alınması bakımından işbirliğini sağlamlaştırma kararlılıklarını yineledikleri belirtildi.

Tarafların ayrıyeten, “Her iki ülkenin güvenliğine yönelik tehditlerin ve ortak zorlukların belirlenmesi ve kıymetlendirilmesi, ortak teşebbüsler ve aksiyonların tanımlanması yoluyla stratejik işbirliğinin güçlendirilmesi, terörizm, hudut aşan organize hatalar ve siber cürümler dahil olmak üzere en önemli kabahat cinslerinin önlenmesi hedefiyle sistemler, yeterli uygulamalar ve uzmanlık değişiminin teşvik edilmesi” amacıyla diyalog ve işbirliğini güçlendirme kararı aldıkları söz edildi.
Bildiride, “Taraflar ayrıyeten, her iki devletin de taraf olduğu Avrupa Kurulu Mukaveleleri çerçevesinde hatalıların iadesi, karşılıklı isimli yardımlaşma, mahkumların nakli ve çocukların korunmasını ait mevzularda isimli işbirliğinin güçlendirilmesine yönelik eforlarını koordine etmeyi ve terörizm ve organize hatalarla uğraşta karşılıklı isimli yardımlaşmaya öncelik vermeyi kararlaştırmışlardır. Taraflar, NATO müttefikleri olarak, gitgide karmaşıklaşan güvenlik ortamında bölgesel ve milletlerarası istikrarı artırmak hedefiyle terörizmle çaba konusunda ikili işbirliklerini güçlendirme taahhütlerini vurgulamışlardır. Bu bağlamda taraflar ayrıyeten, ‘Türkiye-İtalya Terörle Uğraş İstişareleri’nin yine başlatılmasının, bu istişarelerin stratejik kıymete sahip iki bölgesel aktör ortasında güçlü bir iştirak üzerine inşa edilmiş olması nedeniyle kıymet arz ettiğini vurgulamışlardır.” denildi.

KÜLTÜR, BİLİM, GENÇLİK VE SPOR

Tarafların, 1951 tarihli Kültür Mutabakatı temelinde kültür, bilim, gençlik, sanat, müzik, koreografi eğitimi, inovasyon ve arşivler alanlarında ikili ve çok taraflı seviyelerde mevcut işbirliğini daha da güçlendirme kararlılıklarını teyit ettikleri, stantlar ve ortak projeler yoluyla sanat yapıtlarının karşılıklı dolanımını, ayrıyeten somut olmayan kültürel miras alanında ortak çalışmaları teşvik etmeyi kararlaştırdıkları bilgisi verildi.
Engelliler de dahil olmak üzere, şahsî gelişim, toplumsal ahenk ve sürdürülebilir büyümenin desteklenmesinde sporun ve sporda dürüstlüğün teşvik edilmesinin değerli rolünün kabul edildiği, tarafların, turizmin halklar ortasındaki etkileşimi teşvik etmedeki tesirini dikkate alarak tanıtım faaliyetlerini destekleme iradelerini vurguladıkları belirtildi.

ENERJİ VE ÇEVRE

Güç arz güvenliğinin güçlendirilmesi ve kaynakların çeşitlendirilmesi bağlamında Güney Gaz Koridoru’nun stratejik değerinin öne çıkarıldığı, tarafların bu alandaki güçlü işbirliğini memnuniyetle değerlendirdiği aktarıldı.
Tarafların, gücün Akdeniz Bölgesi de dahil olmak üzere ortak büyüme, güvenlik ve refah için kapsayıcı bir bedel taşıdığını kabul ederek, bu alandaki işbirliğini ilerletme taahhütlerini yineledikleri belirtildi.
Küresel pak güç dönüşümündeki kilit roller göz önünde bulundurularak, kritik mineraller ve ender toprak elementleri tedarik zincirlerinin güvenliğinin sağlanması için işbirliğinin güçlendirilmesinin ehemmiyetinin vurgulandığı söz edildi.
Tarafların, pak güç alanındaki işbirliği potansiyelinin yüksek olduğunu göz önünde bulundurarak, yenilenebilir güç, güç verimliliği, hidrojen ve doğal gaz altyapısı alanlarında işbirliklerini güçlendirmeyi kararlaştırdıkları bildirildi.
Her iki tarafın, kendi ülkelerinde ve üçüncü ülkelerde, petrol ve gaz kesimindeki ortak projeler de dahil olmak üzere daha fazla işbirliği yapılabilecek alanları araştırmayı kararlaştırdıkları, ortak projeler yoluyla işbirliğini geliştirme ve yeşil dönüşüm ile sıfır atık üzere alanlarda bilgi alışverişinde bulunma istikametindeki isteklerini söz ettikleri bilgisi verildi.
Tarafların ayrıyeten, Paris Mutabakatı’nın maksatları doğrultusunda emisyonların azaltılması ve iklim değişikliğinin tesirlerine ahenk sağlanması gayesiyle yenilikçi tahliller geliştirme taahhüdünde bulundukları tabir edildi.

ULUSLARARASI FORUMLARDA İŞBİRLİĞİ VE SİSTEMSİZ GÖÇ

Bildiride, şunlar kaydedildi:

“Taraflar, bölgesel ve milletlerarası barış, güvenlik ve istikrarın yanı sıra merkezinde Birleşmiş Milletler (BM) bulunan çok taraflılığa katkıda bulunmak maksadıyla sistemli stratejik diyalog sürdürme kararlılıklarını teyit etmişlerdir. Bu bağlamda, Uzlaşı için Birleşme kümesi bünyesindeki BM Güvenlik Kurulu ıslahatı da dahil olmak üzere BM bünyesinde devam eden ikili işbirliğinden duydukları memnuniyeti lisana getirmişlerdir. Ayrıyeten BM sisteminin üç temeli olan barış ve güvenlik, kalkınma ve insan haklarını destekleme kelamı vermişlerdir. Taraflar ayrıyeten, devletlerin egemenliğine, bağımsızlığına ve toprak bütünlüğüne hürmet temelinde üçüncü ülkelerde ve bölgelerde barış ve istikrarın desteklenmesinde, uygun komşuluk bağlarının geliştirilmesinde ve ekonomik kalkınmanın yanı sıra bölgesel bağlantısallığın artırılmasında işbirliğinin değerinin altını çizmişlerdir.

Taraflar, göç rotaları dahil sistemsiz göçle ilgili mevcut eğilimleri, sistemsiz göçle çabada işbirliği alanlarını değerlendirmişlerdir. Taraflar, sistemsiz göçle uğraşta milletlerarası işbirliğinin kıymetini vurgulamışlardır. Taraflar, tertipli göç için kanallar sunar ve çeşitlendirirken, yenilikçi tahlilleri göz önünde bulunduran ve birebir vakitte göçün temel nedenlerini ele alan bir yaklaşımın gerekliliği konusunda mutabık kalmışlardır. Taraflar, memleketler arası hukuka ve insan onuruna saygılı bir yaklaşımla göçmen kaçakçılığı ve insan kaçakçılığına karşı aralıksız çabaya devam etme ve bu çabaya katkıda bulunma kararlılıklarını vurgulamışlardır. “

DİNİ HOŞGÖRÜSÜZLÜKLE MÜCADELE

Bildiride, tarafların, din yahut inanca dayalı hoşgörüsüzlük, yabancı düşmanlığı ve ayrımcılığın her türlü biçim ve tezahürüne karşı aktif çaba gayesi doğrultusunda işbirliği yapma iradelerini söz ettikleri belirtildi.

Denize kıyısı olan iki ülke olarak tarafların, etraf problemleri, iklim değişikliği, güç, güvenlik ve sistemsiz göç üzere artan riskler karşısında, Akdeniz’de seyrüsefer serbestisini ve kapsayıcı işbirliğini teşvik etme konusunda mutabık kaldıkları söz edildi.

Tarafların, deniz hududu uyuşmazlıklarının hakkaniyet prensibine dayalı tahlillerle memleketler arası hukuk temelinde ve muahede yoluyla giderilmesinin kıymetini yineledikleri kaydedildi. Gerekli şartların sağlanması halinde Doğu Akdeniz Çok Taraflı Konferansı’nın düzenlenmesinin bölgede kapsayıcı bir işbirliği düzeneği kurulması için fırsat teşkil edeceği istikametindeki görüş birliğinin taraflarca vurgulandığı aktarıldı.

UKRAYNA

Tarafların, Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne, egemenliğine ve bağımsızlığına olan sarsılmaz dayanaklarını, Ukrayna’ya mümkün olan en kısa müddette adil ve kalıcı bir barış getirme eforlarını sürdürme iradelerini teyit ettiği belirtildi.
Bildiride, Roma’da düzenlenecek Ukrayna’nın Tekrar İnşası Konferansı’na işaret edilerek, ikili yatırımları artırmak ve Ukrayna’nın tekrar inşasında muhtemel karşılıklı yatırım projelerini teşvik etmek için özel dal temsilcileri ve kamu kurumları ortasındaki işbirliğinin geliştirilmesi konusunda mutabık kalındığı kaydedildi.

LİBYA VE SURİYE

Tarafların, Libya’nın güvenlik, istikrar, egemenlik, toprak bütünlüğü ve siyasi birliğinin korunması maksadıyla BM kolaylaştırıcılığında, Libya’nın sahipliğinde ve öncülüğünde yürütülecek bir siyasi süreci destekleme konusundaki kararlılıklarını teyit ettiği belirtildi.

Tarafların, Suriye’nin toprak bütünlüğü, birliği ve egemenliği, Suriye topraklarının bölge ve ötesi için bir tehdit oluşturmamasının temin edilmesi konusundaki kararlılıklarının altını çizdiği söz edildi.

Tarafların, Suriye’deki toplumların her bir üyesinin kendini inançta ve emniyette hissedeceği, anayasal vatandaşlığa dayalı haklarından yararlanacağı bir ülkeyle sonuçlanacak kapsayıcı bir siyasi sürecin kıymetine vurgu yaptığı kaydedildi. Bildiride, tarafların, yaptırımların mümkün olan en geniş ölçüde hafifletilmesi suretiyle, uygunlaştırılmış bir iş ve yatırım ortamında Suriye’nin ekonomik toparlanmasını ve tekrar inşasını destekleme konusundaki kararlılıklarını söz ettikleri belirtildi. Tarafların ayrıyeten, terörizm ve aşırıcılıkla gayret uğraşları kapsamında Suriye’ye dayanak vermek ve UNHCR ile IOM üzere ilgili BM kuruluşlarıyla işbirliği içinde, Suriyelilerin istekli, inançlı, onurlu ve sürdürülebilir geri dönüşlerini kolaylaştırmak emeliyle işbirliği yollarını arama konusunda mutabık kaldıkları bildirildi. Bu bağlamda, milletlerarası topluma Suriye ile daha fazla işbirliği yapılması davetinde bulundukları tabir edildi.

ORTA DOĞU

Tarafların, Orta Doğu’da barış ve istikrar için birlikte çalışmaya devam edeceği belirtildi. Ayrıyeten, 2735 sayılı BM Güvenlik Kurulu Kararı doğrultusunda, Gazze’de acil ve kalıcı bir ateşkesin sağlanması, 19 Ocak’ta yürürlüğe giren ateşkes ile rehine ve tutukluların hür bırakılmasına-takasına ait muahedenin, kan dökülmesine kalıcı olarak son verilmesi, kesintisiz insani yardım ulaştırılması ve toparlanma ile tekrar yapılanma sürecinin başlatılması emeliyle tam olarak uygulanması davetinde bulundukları bildirildi.

Tarafların, ilgili BM Güvenlik Kurulu kararlarına uygun olarak, İsrail ile barış ve güvenlik içinde yan yana yaşayan, bağımsız bir Filistin Devleti’ni öngören iki devletli tahlile yönelik dayanaklarını teyit ettikleri belirtildi.

Related Articles